Ngày 16/8/2024, chính trường Thái Lan chứng kiến một cột mốc quan trọng khi Paetongtarn Shinawatra trở thành nữ thủ tướng thứ 31 của đất nước. Là người trẻ tuổi nhất từng đảm nhiệm vị trí này, bà Paetongtarn không chỉ kế thừa truyền thống gia đình mà còn đánh dấu lần thứ ba một thành viên của gia tộc Shinawatra bước lên đỉnh cao quyền lực. Trước đó, cha bà – Thaksin Shinawatra và cô ruột – Yingluck Shinawatra cũng từng nắm giữ chức vụ tương tự.
Sự kiện này không quá bất ngờ đối với người dân Thái Lan. Gia tộc Shinawatra từ lâu đã được xem là một trong những dòng họ gốc Hoa có ảnh hưởng sâu rộng nhất tại xứ sở Chùa Vàng, kiểm soát từ chính trị đến kinh tế, và trở thành một thế lực không thể xem thường.
CUỘC BẦU CỬ MANG DẤU ẤN CỦA GIA TỘC SHINAWATRA
Theo phóng viên thường trú tại Bangkok, ngày 16/8 vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Wan Muhamad Noor Matha đã triệu tập phiên họp với sự tham gia của 493 thành viên Hạ viện để bầu thủ tướng mới, thay thế ông Srettha Thavisin vừa bị bãi nhiệm bởi Tòa án Hiến pháp.
Ứng cử viên duy nhất trong cuộc bầu cử này chính là bà Paetongtarn Shinawatra, lãnh đạo Đảng Vì nước Thái (Pheu Thai) – đảng chiếm giữ 314/493 ghế trong Hạ viện. Theo quy định, bà cần ít nhất 247 phiếu bầu để đắc cử, nhưng kết quả cuối cùng cho thấy bà nhận được 319 phiếu ủng hộ, vượt xa con số yêu cầu.
Thắng lợi của bà Paetongtarn không chỉ là thành công cá nhân mà còn là minh chứng cho sự thống trị của gia tộc Shinawatra trong chính trường Thái Lan. Đảng Pheu Thai – vốn do chính ông Thaksin Shinawatra sáng lập – vẫn giữ vị thế quan trọng trong nền chính trị nước này. Đặc biệt, chỉ vài tuần trước bầu cử, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra lệnh giải tán Đảng Tiến bước (MFP) – đảng đối lập chủ trương cải cách mạnh mẽ. Quyết định này vấp phải làn sóng chỉ trích từ cộng đồng quốc tế, khi nhiều ý kiến cho rằng đây là động thái trấn áp đối lập để bảo vệ quyền lực của phe cầm quyền.
SHINAWATRA - GIA TỘC GỐC HOA HÙNG MẠNH NHẤT THÁI LAN
Nhìn lại lịch sử, gia tộc Shinawatra có nguồn gốc từ Phong Thuận, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Vào cuối thế kỷ 19, một thương nhân Hoa kiều tên Khâu Xuân Thịnh đã cùng gia đình di cư sang Thái Lan và định cư tại Chiang Mai. Ông kết hôn với một phụ nữ Thái, sinh được sáu người con và nhanh chóng gây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực thương mại.
Con trai trưởng của ông – Khâu Xương – tiếp tục mở rộng hoạt động kinh doanh bằng việc nhập khẩu tơ lụa từ Trung Quốc, Iran và Myanmar. Nhờ tài quản lý, sản phẩm của gia đình họ Khâu ngày càng có chỗ đứng trên thị trường và thậm chí nhận được sự ủng hộ từ Hoàng gia Thái Lan.
Năm 1938, ông Khâu Xương chính thức đổi sang họ Thái và lấy tên Shinawatra, đánh dấu bước chuyển mình của gia tộc này. Trong những năm tiếp theo, dòng họ Shinawatra không ngừng vươn lên, không chỉ trong lĩnh vực kinh doanh mà còn trong chính trị. Ông Lert Shinawatra – cha của Thaksin Shinawatra – từng là nghị sĩ Hạ viện và giữ vai trò quan trọng trong chính quyền tỉnh Chiang Mai.
Sự nghiệp chính trị của gia đình lên đến đỉnh cao khi Thaksin Shinawatra trở thành Thủ tướng Thái Lan năm 2001, mở ra một kỷ nguyên mới với nhiều chính sách kinh tế táo bạo. Tuy nhiên, ông bị lật đổ sau cuộc đảo chính năm 2006 và buộc phải lưu vong. Dù vậy, tầm ảnh hưởng của gia tộc Shinawatra vẫn không hề suy giảm, thể hiện qua việc em gái ông – Yingluck Shinawatra – tiếp tục được bầu làm thủ tướng vào năm 2011.
NGƯỜI GỐC HOA VÀ SỰ THAO TÚNG NỀN KINH TẾ THÁI LAN.
Không chỉ gia tộc Shinawatra, người Hoa đã nắm quyền kiểm soát nhiều lĩnh vực quan trọng tại Thái Lan. Dù chỉ chiếm khoảng 10-14% dân số, nhưng cộng đồng Hoa kiều lại sở hữu tới 85% nền kinh tế của quốc gia này.
Một số tập đoàn lớn do người Hoa điều hành bao gồm:
CP Group: Tập đoàn đa ngành lớn nhất Đông Nam Á, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm, bán lẻ và viễn thông.
Siam Cement Group (SCG): Công ty công nghiệp hàng đầu chuyên sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng.
Big C và 7-Eleven: Hai chuỗi siêu thị và cửa hàng tiện lợi lớn nhất Thái Lan.
Các ngân hàng lớn: Người Hoa kiểm soát phần lớn hệ thống tài chính Thái Lan, với nhiều ngân hàng tư nhân có tổng tài sản hàng chục tỷ USD.
Về chính trị, hơn 23 trong số 30 thủ tướng Thái Lan có nguồn gốc Hoa, và ngay cả Hoàng gia Thái cũng mang trong mình dòng máu Trung Hoa.
THÁI LAN VÀ TRUNG QUỐC: MỐI QUAN HỆ NGÀY CÀNG KHĂNG KHÍT
Những năm gần đây, mối quan hệ Thái Lan - Trung Quốc ngày càng trở nên mật thiết. Bắc Kinh không chỉ đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng Thái Lan mà còn mở rộng ảnh hưởng văn hóa. Hiện nay, Thái Lan là quốc gia có nhiều Học viện Khổng Tử nhất Đông Nam Á, với hàng nghìn giáo viên người Trung Quốc đến giảng dạy.
Về kinh tế, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Thái Lan. Kim ngạch thương mại song phương năm 2022 đạt 135 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay. Các tập đoàn người Hoa tại Thái Lan đóng vai trò như một cầu nối chiến lược, giúp dòng vốn Trung Quốc đổ vào nền kinh tế nước này.
Một trong những dự án hợp tác đáng chú ý nhất là đường sắt cao tốc Bangkok – Nong Khai, do Trung Quốc đầu tư xây dựng, nhằm kết nối Thái Lan với hệ thống đường sắt xuyên lục địa của Bắc Kinh.
Sự trỗi dậy của Paetongtarn Shinawatra không chỉ đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với gia tộc Shinawatra mà còn cho thấy sự thống trị bền vững của cộng đồng Hoa kiều tại Thái Lan. Từ chính trị đến kinh tế, người Hoa đã và đang tiếp tục giữ vai trò trung tâm, đưa Thái Lan ngày càng gần hơn với Trung Quốc.
Trong bối cảnh chiến lược “Vành đai và Con đường” của Bắc Kinh ngày càng lan rộng, cộng đồng Hoa kiều tại Thái Lan có thể trở thành công cụ quan trọng giúp Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng trong khu vực Đông Nam Á.
HN 10.3.2025
