ĐỀN SỰ THẬT - KHI NGHỆ THUẬT GỖ TRUYỀN THỐNG KỂ CHUYỆN NHÂN SINH
Chắc hẳn ai du lịch Thái Lan đều biết đến Pattaya – thành phố biển sôi động với những bãi cát vàng và cuộc sống về đêm náo nhiệt. Nhưng giữa sự nhộn nhịp ấy, có một công trình hoàn toàn khác biệt – một nơi không chỉ để ngắm nhìn, mà còn để suy ngẫm về cuộc sống, vũ trụ và con người.
Đó chính là Sanctuary of Truth – Đền Sự Thật, một kiệt tác kiến trúc bằng gỗ, được chạm khắc hoàn toàn thủ công, không sử dụng bất kỳ chiếc đinh nào. Công trình này không chỉ mang vẻ đẹp nghệ thuật mà còn ẩn chứa những triết lý sâu sắc về nhân sinh, luân hồi và sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên.
Đặc biệt hơn, Sanctuary of Truth không phải là một công trình hoàn thiện – mà là một tác phẩm sống, liên tục được mở rộng, sửa chữa và phát triển theo thời gian.
Vậy ai là người đã tạo ra kiệt tác độc nhất vô nhị này? Điều gì đã khiến một ngôi đền bằng gỗ giữa lòng Pattaya trở thành biểu tượng của sự trường tồn, triết lý và kinh doanh bền vững?
Câu chuyện bắt đầu từ một người đàn ông có tầm nhìn vượt thời đại…
Lek & Prapai Viriyaphan – Cặp Đôi Kiến Tạo Di Sản Văn Hóa Trường Tồn
Lek Viriyaphan và vợ, Prapai Viriyaphan, không chỉ là những doanh nhân thành đạt mà còn là những nhà bảo trợ văn hóa lớn của Thái Lan. Xuất thân từ lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, ngân hàng và ô tô, nhưng điều khiến họ dành trọn tâm huyết không phải là thương mại mà là bảo tồn di sản văn hóa Thái Lan. Họ tin rằng văn hóa không chỉ để gìn giữ mà phải trở thành một phần sống động của xã hội, trường tồn qua thời gian và thế hệ.
Công trình nổi bật nhất của họ chính là Sanctuary of Truth (Đền Sự Thật), một kiệt tác bằng gỗ mang đậm triết lý nhân sinh và nghệ thuật phương Đông. Được khởi công từ năm 1981, công trình này không ngừng được mở rộng, với phương châm "không bao giờ hoàn thành", tượng trưng cho sự tiếp nối không ngừng của trí tuệ và văn hóa.
Bên cạnh Đền Sự Thật, Lek và Prapai còn để lại hai công trình văn hóa vĩ đại khác:
Ancient Siam (Muang Boran) – Bảo tàng ngoài trời lớn nhất thế giới, tái hiện Thái Lan thu nhỏ với các công trình lịch sử quan trọng, từ cung điện, đền chùa đến những ngôi làng cổ, giúp du khách có thể trải nghiệm toàn bộ lịch sử Thái Lan chỉ trong một ngày.
Bảo tàng Erawan – Nổi bật với tượng voi ba đầu khổng lồ, nơi trưng bày các cổ vật nghệ thuật, tín ngưỡng và triết lý phương Đông, phản ánh sự giao thoa giữa văn hóa Thái Lan, Hindu giáo và Phật giáo.
Những công trình này không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn trở thành các điểm đến văn hóa – du lịch hàng đầu Thái Lan, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Sau khi Lek qua đời vào năm 2000, Prapai và con trai tiếp tục duy trì, phát triển di sản này, đảm bảo rằng tầm nhìn của họ về một nền văn hóa sống động vẫn tiếp tục được viết tiếp.
Lek & Prapai Viriyaphan không chỉ đơn thuần là những doanh nhân thành đạt, mà họ còn là những kiến trúc sư của di sản văn hóa Thái Lan, những người đã tìm ra cách biến nghệ thuật và truyền thống thành một hệ sinh thái kinh doanh bền vững. Nếu nhiều doanh nhân chọn con đường đầu tư vào bất động sản, tài chính hay công nghiệp để gia tăng lợi nhuận, thì họ lại chọn đầu tư vào di sản, vào giá trị tinh thần, và vào những công trình trường tồn với thời gian.
1. Tư Duy Trường Tồn: Xây Dựng Để Thế Hệ Sau Tiếp Tục Phát Triển
Thay vì tạo ra một sản phẩm có vòng đời ngắn, họ đặt cược vào những công trình có thể sống mãi qua nhiều thế hệ. Sanctuary of Truth là minh chứng rõ ràng nhất:
Công trình này được thiết kế để không bao giờ hoàn thành, điều đó không chỉ mang ý nghĩa triết lý mà còn tạo ra mô hình kinh doanh tự duy trì.
Việc liên tục bảo trì, chạm khắc mới giúp công trình luôn có giá trị tăng dần theo thời gian, đồng nghĩa với việc du khách có lý do quay trở lại.
Họ không xem nghệ thuật như một sản phẩm đơn lẻ, mà như một dòng chảy liên tục, luôn đổi mới nhưng vẫn giữ được bản sắc.
2. Kinh Doanh Bằng Câu Chuyện, Không Phải Chỉ Làm Sản Phẩm
Lek & Prapai hiểu rằng con người không mua một sản phẩm, họ mua một câu chuyện. Các công trình của họ không chỉ là những điểm đến, mà còn là những biểu tượng có thể kể hàng ngàn câu chuyện:
Sanctuary of Truth là câu chuyện về sự thật, nhân sinh và vòng đời con người, không chỉ là một tòa kiến trúc gỗ.
Ancient Siam là câu chuyện về một đất nước Thái Lan thu nhỏ, giúp du khách bước vào một cỗ máy thời gian để thấy quá khứ và hiện tại hội tụ.
Bảo tàng Erawan không chỉ là một tòa nhà, mà là câu chuyện về thế giới vật chất, tinh thần và thiên đường, kết nối giữa văn hóa Thái, Hindu giáo và Phật giáo.
Họ đã biến trải nghiệm của du khách thành một phần trong mô hình kinh doanh, khiến mỗi người khi đến đây đều cảm nhận được sự gắn kết với những giá trị tinh thần mà họ đã tạo dựng.
3. Biến Văn Hóa Thành Doanh Nghiệp Tự Duy Trì
Nhiều dự án văn hóa trên thế giới phụ thuộc vào tài trợ hoặc nguồn quỹ chính phủ, nhưng Lek & Prapai đã tạo ra một mô hình kinh doanh độc lập, nơi các công trình tự tạo ra nguồn thu để tiếp tục phát triển. Họ không để văn hóa trở thành một gánh nặng tài chính mà biến nó thành một nền tảng kinh doanh bền vững:
Vé tham quan giúp duy trì chi phí vận hành.
Sự kiện, hội thảo, đám cưới biến các công trình thành trung tâm văn hóa sống động.
Bán sản phẩm thủ công, quà lưu niệm không chỉ mang lại doanh thu mà còn giúp quảng bá nghệ thuật truyền thống.
Trải nghiệm độc quyền như cưỡi voi, đi thuyền quanh Sanctuary of Truth tạo thêm giá trị cho du khách.
Bằng cách này, các công trình không cần phụ thuộc vào tài trợ mà vẫn có thể tiếp tục mở rộng.
4. Đầu Tư Vào Nghệ Thuật & Nhân Lực Để Duy Trì Giá Trị
Không như nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng đến lợi nhuận tài chính, Lek & Prapai tái đầu tư phần lớn doanh thu vào bảo tồn và phát triển. Họ tạo công ăn việc làm cho hàng trăm nghệ nhân, duy trì và phát triển các nghề thủ công truyền thống đang có nguy cơ mai một.
Họ hiểu rằng giá trị kinh doanh thực sự không nằm ở số tiền họ kiếm được, mà ở giá trị họ tạo ra cho xã hội và thế hệ sau. Đây cũng chính là lý do khiến các công trình của họ không chỉ tồn tại, mà càng ngày càng có giá trị hơn theo thời gian.
5. Ứng Dụng Marketing & Công Nghệ Để Mở Rộng Ảnh Hưởng
Tuy tập trung vào văn hóa truyền thống, họ vẫn không bỏ qua sức mạnh của marketing và công nghệ:
Tận dụng hình ảnh biểu tượng: Sanctuary of Truth, tượng voi ba đầu Erawan đều trở thành hình ảnh mang tính nhận diện toàn cầu, giúp quảng bá du lịch Thái Lan.
Kết hợp du lịch với trải nghiệm công nghệ: Ứng dụng công nghệ VR (thực tế ảo), AR (tăng cường thực tế) giúp du khách khám phá lịch sử và kiến trúc một cách sống động.
Mở rộng kênh truyền thông: Thay vì chỉ dựa vào truyền thống, họ tận dụng các nền tảng số để lan tỏa giá trị văn hóa rộng rãi hơn, biến những công trình này trở thành điểm đến không thể bỏ qua khi đến Thái Lan.
1. Không kinh doanh chỉ vì lợi nhuận, mà kinh doanh để tạo ra giá trị bền vững.
2. Một sản phẩm tốt chưa đủ, mà phải có câu chuyện mạnh mẽ để khách hàng nhớ mãi.
3. Đầu tư vào di sản và nghệ thuật không phải là lãng phí, mà là cách để tạo ra những tài sản có giá trị ngày càng tăng theo thời gian.
4. Tư duy "không bao giờ hoàn thành" giúp mô hình kinh doanh luôn đổi mới, tạo ra sự hấp dẫn lâu dài.
5. Để văn hóa tự tồn tại, cần tìm cách thương mại hóa nó một cách thông minh, thay vì chỉ bảo tồn thụ động.
6. Không bỏ qua công nghệ và truyền thông hiện đại, ngay cả khi làm kinh doanh về giá trị truyền thống.
Bằng tư duy kinh doanh độc đáo này, vợ chồng Lek & Prapai Viriyaphan không chỉ để lại những công trình kiến trúc, mà còn để lại một mô hình kinh doanh, một hệ tư tưởng, và một di sản tinh thần cho thế hệ sau.
Ngày nay, Sanctuary of Truth, Ancient Siam và Bảo tàng Erawan không chỉ là những điểm du lịch mà còn là những trung tâm văn hóa – nghệ thuật – kinh doanh hàng đầu Thái Lan, minh chứng cho tư duy biến văn hóa thành tài sản có giá trị vượt thời gian.
Bangkok 8.3.2025